balikesirmeydan

Türkiye Yüzyılı Türkçe’nin de yüzyılı olmalı

Türkiye Yüzyılı Türkçe’nin de yüzyılı olmalı

Türkiye Yüzyılı Türkçe’nin de yüzyılı olmalı

Milletin yaşaması dilin varlığına, devletin gücü dilin gücüne işaret eder. Dilin yaşaması, güçlenmesi ve uluslararası ortamlarda kabul görmesi içinse o dille ilmî ve kültürel başarılar elde edilmesi, teknoloji ve içerik üretilmesi, hatta bu alanlarda öncü olunması şarttır.

Yeni Şafak
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM
Prof. Dr. İdris Nebi Uysal / Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğretim Üyesi

Dünya, mühim hadiselerin yaşandığı bir seneyi daha geride bıraktı. Salgının seyri, aşı tartışmaları gibi bir önceki yılın bakiyesi niteliğindeki sorunlarla girilen 2022; insanlığın Rusya-Ukrayna Savaşı, enerji krizi, tahıl koridoru gibi hepsi Dünya tarihine geçen ciddi sorunlarla mücadele etmek durumunda kaldığı sancılı bir döneme sahne oldu. Bu olayların etkisinin bir süre daha devam edeceği muhakkak. Bunlara yeni yılda başkalarının eklenmesi de muhtemel. Zira her yeni başlangıç; yeni fırsatlar, gelişmeler olduğu kadar yeni sorunlar, krizler de demek. İnsanlık tarihi bunun örnekleriyle dolu.

TOPLUMUN YAPITAŞI

2023 ise genelde Türk tarihi, özelde Türkiye için özel ve önemli bir yıl olacağa benziyor. 28 Ekim 2022 Cuma günü Ankara’da Sayın Cumhurbaşkanı’mız Recep Tayyip Erdoğan tarafından tüm dünyaya ilan edilen vizyon belgesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılını kutlayacağı 2023 senesi ile bununla birlikte başlayacak olan ikinci yüzyılı daha önemli ve değerli hâle getirdi. Belgede “Türkiye Yüzyılı”nın özünü, ruhunu ve felsefesini ortaya koyan kavramlar şunlardı: Sürdürülebilirlik, huzur, başarı, güven, istikrar, üretim, verimlilik, güç, dijital, iletişim, bilim, kalkınma, değerler, haklılık, şefkat, istiklal ve istikbal.

Bilindiği üzere devlet; adalet, emniyet ve eğitim başta olmak üzere çeşitli yönetim organlarının meydana getirdiği bütünü ifade eder. Bu mekanizmanın temelindeyse toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasi yönden örgütlenmiş insan topluluğu, yani millet vardır. İşte Türkiye’yi gelecek yüzyıla taşıyacağı düşünülen vizyon belgesindeki her mefhum, “devlet” adı verilen o büyük yapının asli unsurları, ona hayat (anlam) veren “millet”in temel değerleri ve çağın gerekleri dikkate alınarak titizlikle belirlenmiş. Hepsi tek başına büyük anlam taşıyan bu kavramlar, beraberce düşünüldüğünde birbirini tamamlayan, sistemin işleyişine ve bekasına katkı sağlayan birer güç olarak öne çıkıyor. Bu felsefenin teşekkül ve tezahüründe ise toplumun yapıtaşlarından biri olan dil var. Zira dil, herkesin bildiği üzere, yalnızca bir iletişim aracı değildir. Düşünmeyi sağlayan ve geliştiren, onun sınırlarını genişleten, onu somut bir ürün durumuna getiren dildir. Unutmayalım ki üretimin, kalkınmanın, bilimin, yeniliğin, başarının, geleceğe yürümenin yolu düşünmek ve onu zengin bir dille ifade etmekten geçiyor.

DEVLETİN GÜCÜ DİLİN GÜCÜ

İnsanlık, tarihin her devresinde yıldızı parlayan bir dile şahit olmuştur. Konuşulan onlarca dil içinden birinin diğerlerinin önüne geçerek ortak iletişim vasıtası hâline gelmesi; onun eskiliği, yapısı, kökeni, kelime zenginliği gibi ölçütlerle ilgili değildir. Bunu belirleyen, o dili konuşan milletin siyasi ve ekonomik gücüdür; bilim ve teknolojide aldığı mesafe, medeniyet yolunda oynadığı roldür. Söz gelimi Roma’nın bir dünya devleti hüviyeti kazanması Latince’yi devrinin en prestijli dili yapmıştır.

Tarihte Arapça’ya ilginin artması İslamiyet’le birlikte gerçekleşmiş, bu teveccüh VIII-XIV. yüzyıllar arasında Arapça’yı en saygın ve tercih edilir bilim dili konumuna yükseltmiştir. XVI ve XVII. asırlar Türkçe’nin yüzyılları olarak tarihteki yerini almış; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının büyük bir kesiminde Türkçe lingua franca (ortak iletişim dili) kimliğiyle büyük hizmet görmüştür. Son iki yüzyıl ise Avrupa dillerinin öne çıktığı zamanlar olmuştur.

Sahneye ilkin Fransızca çıkmış, İkinci Cihan Harbi’nden sonra o koltuğa ABD’nin yükselen gücüne paralel olarak İngilizce oturmuştur. Hızla gelişen teknoloji, buna bağlı olarak artan ve çeşitlenen iletişim imkânları ve küreselleşme, İngilizce’yi tarihte hiçbir dile nasip olmayan kullanım yaygınlığına ulaştırmıştır. Anglosakson kültürün mümessili olan İngiliz lisanı, hâlen bu vasfını koruyor ve bugün yeryüzünde konuşulan yaklaşık 7000 dilin varlığını ve geleceğini cidden tehdit ediyor. Ne yazık ki dünyada pek çok kişinin sermayesi, enerjisi ve zamanı da hâkim gücün dilini, başkaca söylersek duygu ve düşünce dünyasını, kültürünü öğrenmekle geçiyor.

TÜRKÇE BİLENİN İŞİ RAST GİDER

Türkçe dünyanın en köklü, en güçlü ve en zengin dillerinden biridir. İlk yazılı örnekleri MS VII. yüzyılın son çeyreğine ait olmakla birlikte MÖ 3000-3500 yıllarına kadar uzanan övünülesi bir geçmişe sahiptir. Tarihin belirli dönemlerinde de kullanıcısına büyük prestij sağlayan bir dil olmuştur. Öyle ki vaktiyle İranlılar arasında “Türkçe bilenin işi rast gider.” şeklinde bir atasözü bile ortaya çıkmıştır. Acem halkını böyle söylemeye sevk eden, hayli geniş bir coğrafyaya hâkim bir milletle komşu ve iç içe olmanın yanı sıra bu dilin konuşurlarının eriştiği siyasi, iktisadi ve medeni güç olmuştur.

İbn Hazm (ö. 1064), bilim çevrelerinde El-İhkâm adıyla bilinen eserinde bir dilin gücünün onu konuşan devletin gücüyle doğrudan ilgili olduğunu söyler. Endülüslü âlimde yaklaşık 11 asır önce ifadesini bulan bu tespit; dil-düşünce ve dil-devlet/millet ilişkisini ortaya koyması bakımından dikkat çekicidir. Bu belirleme elhak doğrudur ve hâlen geçerliliğini korumaktadır. Hiç kuşkusuz, bir dilin varlığını sürdüren, dünya ölçeğindeki yerini tayin eden eden bu güçtür.

Milletin yaşaması dilin varlığına, devletin gücü dilin gücüne işaret eder. Dilin yaşaması, güçlenmesi ve uluslararası ortamlarda kabul görmesi içinse o dille ilmî ve kültürel başarılar elde edilmesi, teknoloji ve içerik üretilmesi, hatta bu alanlarda öncü olunması şarttır.

“Türkiye Yüzyılı” istikrarın, enerjinin, üretimin, huzur ve refahın yüzyılı olduğu kadar sanatın, kültürün, felsefenin, edebiyatın, özellikle bunları üretecek, geliştirecek ve geleceğe taşıyacak olan Türkçe’nin de yüzyılı olmalıdır. Adını dünya ve medeniyet tarihine altın harflerle yazdıran asil bir milletin evlatlarına yakışan da budur. Geleceğin dünyasında Türkçe’nin yerini Türklerin belirleyeceği gerçeği asla hatırdan çıkarılmamalıdır.

 

#
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ